'Gevelstenen
in Maastricht' :
160
pagina's met foto's van alle historische stenen,
uitvoerige
inventarislijsten.
Verkrijgbaar
bij boekhandel Selexyz Dominicanen en VMG.
Recensie
Jef
Bartelet: Gevelstenen in Maastricht
Mooie uitgave bestaande
uit een (in kleine letter gedrukt) compleet overzicht van de
gevelstenen in Maastricht, die grotendeels uit de 18e eeuw stammen. De
auteur, een voormalig leraar uit het basisonderwijs en
amateurhistoricus, heeft tevens de meer dan 400 scherpe kleurenfoto's
hiervan vervaardigd. Hij heeft de gevelstenen gerangschikt naar
huisnaamstenen, (familie)wapenstenen, vestingnaamstenen, chronogrammen
en jaarstenen.
Per categorie beschrijft
hij duidelijk de functie van de gevelstenen en hun historische context
in het algemeen en die van vele voorbeelden in het bijzonder.
Gevelstenen met (bijna) hetzelfde onderwerp worden steeds als groep
afgebeeld. Het boek kan ook als naslagwerk benut worden vanwege de
uitgebreide literatuurverantwoording en - rubrieksgewijs - een
register op naam, gevolgd door het betreffende adres en de dito pagina
en een register op straatnamen, dat naar alle gevelstenen in de
betreffende straat verwijst. Kijkboek, studieboek - zware -
toeristische gids, kortom: voor iedereen die in de historie van
Maastricht geďnteresseerd is.
Recensent:
J.A.W.M. Swinkels, NBD/Biblion
Recensie
Jef
Bartelet: Gevelstenen in Maastricht
Mijn vader
werkte als uitvoerder bij een aannemer die zich voornamelijk bezighield
met restauratiewerk. Zo ben ik als klein jongetje wel mee geweest naar
de bouwputten in de Stokstraat, waar Romeinse badhuizen tevoorschijn
waren gekomen, en mocht ik heel af en toe kijken in een gebouw waar ze
mee bezig waren, zoals het oude Bonnefantenmuseum.
Mijn vader
was door zijn werk zeer geďnteresseerd geraakt in de details van oude
Maastrichtse huizen, en als ik met hem door de stad liep (wat niet zo
heel vaak voorkwam) liep ik de helft van de tijd naar boven te kijken,
naar de bijzondere gevelstenen die mijn vader mee aanwees - "Kiek 'ns
nao bove!". Als je nooit naar boven kijkt zie je ze vaak niet eens,
maar ik heb toen geleerd om in elke stad ook regelmatig de blik naar
boven te richten, omdat daar soms bijzondere verrassingen te vinden
zijn.
Er
verscheen bij Walburg Pers een boek over gevelstenen in Maastricht dat
mij op dit gebied volledig bevredigd achterliet, want de auteur, Jef
Bartelet, heeft niet alleen goed naar boven gekeken, hij geeft ook
relevante achtergrondinformatie, laat soms zien hoe een steen vroeger in
de gevel zat en hoe de situatie nu is. En hij laat ook zien dat er
tegenwoordig toch ook regelmatig met liefde en respect met die stenen
wordt omgesprongen. Je kunt met dit boek in de hand wel een paar dagen
uittrekken om een ontdekkingstocht door Maastricht te organiseren, want
naast de bekende stenen, zoals dat van Café De Vogel Struys op het
Vrijthof, zijn er, juist in Maastricht, veel schitterende gevelstenen te
vinden.
Verder legt
hij uit wat vroeger het nut van die gevelstenen was, als onmisbare
herkenningspunten in een stad waar vroeger nog geen huisnummers
bestonden. Dat zijn vaak de aansprekendste stenen, die meestal ook al
een paar honderd jaar oud zijn. Hij laat overigens ook de jongste
Maastrichtse gevelsteen zien die heel hoog in de Rechtstraat 87
geplaatst is: "In Den Steyven Neck"...
Kortom: een
heerlijk boek, dat ongetwijfeld de oproep op de titelpagina ("Kiek
'ns nao bove") vele malen zal doen klinken in de straten van
Maastricht.
Recensent:
Holly Moors, in zijn magazine
